Regelmatig krijg ik de vraag hoe je een tropisch zoetwateraquarium moet onderhouden. Het antwoord op deze vraag is niet eenvoudig. Het ene aquarium is namelijk de andere niet. Neem bijvoorbeeld de grootte van het aquarium: een klein aquarium is veel sneller verstoord in zijn biologisch evenwicht dan een groot aquarium. Een dergelijk klein aquarium vraagt dan ook extra aandacht wil je de boel gezond houden.

Tips:
- Zorg ervoor dat je je water regelmatig ververst
Belangrijk is een regelmatige waterverversing, ook al is het bakje voorzien van een filter. Aanbevolen wordt wekelijks 10% of 20% om de 14 dagen te verversen.

- Vermijd te grote vissen
Vaak worden er teveel of te grote vissen in een aquarium gehouden met mogelijk te weinig planten. Maanvissen in een aquarium van 60 x 30 x 30 kunnen echt niet. Te grote vissen zullen zich in een te klein aquarium in hun groei niet goed kunnen ontwikkelen, maar de bak wel ernstig vervuilen (een klein filter haalt dit er echt niet uit)

 - Meet regelmarig de waterwaardes
Door deze vervuiling ontstaat er een te hoog nitriet- en nitraatgehalte, wat weer algproblemen kan veroorzaken en in het ergste geval vissterfte. Om deze reden is extra aandacht zeer belangrijk wat betreft de waterwaardes. Er zijn testsets in de handel om deze waterwaardes te kunnen meten.

In een wat groter aquarium, bijvoorbeeld 80 x 40 x 40 of groter, wordt het onderhoud wat eenvoudiger. Niet omdat het aquarium wat groter is, maar omdat deze vaak voorzien is van een wat groter filter. Mijn voorkeur gaat uit naar een extern filter (Eheim) wat voorzien is van keramische pijpjes grove en fijne sponsen en soms met weinig filterwatten.

Aquaria met een intern filter worden ook vaak gekocht en kunnen natuurlijk ook een sieraad zijn in de huiskamer. Het filter zal echter veel ruimte innemen, wat de inrichting kan bemoeilijken. Maar het filter regelt niet het onderhoud. Daar is meer voor nodig.

Grotere aquaria
Ook voor grotere bakken geldt de gulden regel: waterverversing van 10 of 20%. De mogelijkheid om wat grotere vissen te houden is nu haalbaar als je dit leuk vindt.

Maar grote en ook kleine vissen poepen en plassen twee keer hun eigen gewicht in 24 uur. Geen filter die dit er allemaal uitfiltert, dus blijft er altijd wel wat vuil op de bodem achter. Het zou handig zijn als je dit vuil met een hevelslang in een emmerof met een aquariumstofzuiger weg kan halen.

Onderhoud filter
Het onderhoud van het filter vraagt ook wat aandacht. Al het filtermateriaal steeds vervangen is ten strengste verboden! Alleen schoonmaken is voldoende, zo nodig enkel de filterwatten vervangen, maar de rest niet. Want daarin leven de goede bacteriën die zorgdragen voor het biologisch evenwicht.

Aquarianen die hun aquarium hobby op een hoger niveau willen beleven zullen het water regelmatig blijven controleren en hebben daar verschillende testsets voor.

Sommige houden deze waardes bij in een logboek (zie artikel logboek)

De ideale waterwaardes voor een tropische planten aquarium voor mij zijn:

GH (totale hardheid) ongeveer 10 GH
KH (carbonaat hardheid) tussen de 4 en 5
PO4 (fosfaatgehalte) ongeveer 1
NO3 (nitraatgehalte) plusminus 10
NO2 (nitrietgehalte) graag 0
PH (zuurtegraad) tussen de 6.8 en 7.0

De PH waarde is natuurlijk het beste onder controle te houden als men gebruik maakt van een CO2 installatie, zeker voor grote aquaria is dit aan te bevelen.

Osmosewater
Sommige aquarianen gebruiken osmosewater die zij zelf maken via een osmoseapparaat. Meestal wordt er een waterverversing gedaan van 50% leiding en 50% osmosewater.

Waarom osmosewater?
Omdat dan de geleidbaarheid van het water lager wordt. Daardoor kunnen de planten makkelijker voeding tot zich nemen. De geleidbaarheid wordt uitgedrukt in microsiemens, ideaal is tussen 400 en 500 ms.

Onderhoud verlichting
Vaak wordt het onderhoud van de TL-verlichting vergeten. Men denkt: 'zolang de tl-buis brandt gaat het goed', maar dat is niet zo. Vaak doet een aquarium het een of anderhalf jaar goed doen en stort dan in. Dan kan het zijn dat de verlichting zijn rendement kwijt is en vervangen moet worden. Ik vervang mijn verlichting eenmaal per jaar (elke maand 1 buis van de 4).

En wat dacht je van de kalkaanslag op de buizen? Voel maar met je nagel. Ook dan loopt de lichtsterkte terug. Met een hard sponsje en wat azijn is dit zo opgelost.

Wordt vervolgd!

Willem van Wezel