Een moederpoes 'praat' met haar kittens. Door een verandering in toonhoogte geeft ze aan dat er eten is, dat het kitten terug moeten komen of haar moet volgen. Bij volwassen katten horen we deze 'taal' eigenlijk nooit meer. Bij ons in een volle cattery met zo'n 30 katten vindt echt veel uitwisseling van signalen plaats. Maar het onderling praten hoor je niet. Wel blazen, sissen, grommen of de kater-yell, maar dat is een andere vorm dan die welke een volwassen kat speciaal in haar omgang met zijn menselijke partner gebruikt.
Bij de communicatie tussen de volwassen katten worden meestal luide en gespannen klanken gebruikt. De bek blijft hierbij geopend terwijl de vorm ondertussen verandert. Bij de taal tussen kat en mens (en moeder met kittens) sluit de bek zich na ieder geluid. Op die manier zou je echt van woorden kunnen spreken.
De klanken welke de kat gebruikt om haar bedoelingen duidelijk te maken zijn vooral klinkerachtige geluiden, waarbij het 'miauw' in diverse variaties als bijvoorbeeld `mieuw' of 'mrriep' een eigen betekenis vertegenwoordigt. Op die speciale manier weet de kat te worden, dat ze graag eten wil hebben, dat ze naar buiten wil of gewoon wat aandacht vanaf een afstandje. Iedere kat heeft zo'n beetje zijn eigen scala van woorden, die prima in het gezin begrepen worden. Sommige rassen zijn buitengewoon gevoelig voor de mogelijkheid van praten met mensen. Siamezen bijvoorbeeld en andere Oosterse Kortharen vullen vaak de hele dag met hun specifiek stemgeluid.
Wat 'woorden' in de kattentaal
Kittens hebben maar één soort geluid waarvan de intensiteit bepalend is voor de nood van de behoefte: `rnieuw'. In de eerste dagen van het leventje is dat geluid zacht, hoog en kort.
Maar allengs kan het geluid dringender worden. Tot het tenslotte zich ontwikkelt tot het meer dwingende 'miauw' van de volwassen kat. Een heel beleefde vorm van vragen om iets is `mieuw' zonder geluid. De bek beweegt wel en de kop gaat achterover, maar we horen niets. Het is een mimische beweging zonder geluid. Vrijwel iedere katteneigenaar zal deze vorm van beleefdheid kennen van een bedelende kat die geen ergernis wil opwekken door te sterk opdringerig zijn behoefte te tonen.
Volwassen katten hebben al een breder arsenaal geluiden om hun wensen kenbaar te maken. Het miauw-geluid komt vanaf het voorste gedeelte van de tong, net zoals wij miauwen. De intensiteit verandert naarmate de wens verandert. De kat gebruikt het heel zijn leven om opdrachtboodschappen over te brengen. De kat kijkt je aan terwijl de vraag geproduceerd wordt: een reeks zachte jammergeluiden welke echt vragend van klank zijn.
Een afgebeten, luid miauw betekent 'laat me eruit'. Dit geluid kan een extra dimensie in kracht krijgen wanneer de kat echt hoge nood heeft. Het klinkt dan hoog, lang aangehouden en wordt onophoudelijk herhaald. Een klacht wordt gevormd door een dwingend miauw, maar doorweven met een klagelijke, dalende melodie. Een protest klinkt meer als een jengelend kind: een klagende melodie verlopend van hoog naar laag, met weinig overtuiging gebracht en lager van klank dan de klacht.
Edele, oprechte verontwaardiging wordt geuit in een hoge toon in korte, scherpe syllaben. Bijzonder goed aangeschreven sta je wanneer je kat je begroet met een mierrauw met gemompelde r's. Deze liefdevolle groet heeft de moederpoes voor haar kittens. Het geeft een zeer bijzondere band met je aan, het geluid is een teken van diepe intimiteit.
Betekenis geluid
Mieuw: verzoek om voeding of aandacht
mieuw (zonder geluid): beleefd verzoek
miauw: een wat eisend verzoek
MIAUW: dwingend bevel tot voeding of aandacht
mie-au-auw (dalend in toonhoogte): jengelend protest omdat de kat niet kreeg wat hij wilde
MIE-auw (jankend maar schel): krachtiger protest
MYUP! (scherpe, korte toon): edele verontwaardiging
MIAUW! MIAUW! MIAUW kreet om hulp bij paniek
mie-rr-auw (brommend geluid met omhooggaande melodie): begroeting van geliefd persoon
Taal van moederpoes voor haar kittens
MIEAUW: `eten'
mieAUW: `ga mee'
mie R-R-R-RAUW: verstop je vlug'
mur RAUW: `nee' of 'mag niet'
mrriep: `hallo, hier ben ik’
Voor iemand die niet geïnteresseerd is of gewoon niets van katten weet, klinken al deze miauwen precies hetzelfde. Maar door de geluiden eventueel op een bandrecorder op te nemen met een exacte omschrijving van het moment, kan men constateren dat de geluiden in hoogte, ritme, volume, intonatie en uitspraak duidelijk van elkaar verschillen. De betekenis is steeds hetzelfde en afhankelijk van bepaalde omstandigheden wordt het `miauw' steeds anders geformuleerd.
Het allerleukste is misschien wel te constateren dat je kat voor jou een zeer specifiek geluid heeft ontwikkeld. Je kunt dit haast beschouwen als een naam, zo speciaal is dat geluid aan jouw verschijning gekoppeld.
© Tirion Uitgevers BV
