Wanneer heb jij je kat letterlijk voor het laatst aan de tand gevoeld? Weet jij hoe het gaat met het gebit van je kat? En weet je hoe je ervoor kunt zorgen dat je kat ook als hij ouder is nog een mooi fris bekje met tanden en kiezen heeft?
Gebitsproblemen bij de kat
Circa 75% van de katten van 3 jaar en ouder heeft al last van gebitsproblemen. Dat kan variëren van ontstoken tandvlees tot tandhalslaesies en enorme ontstekingen onder en rondom de kiezen.
Het gevolg is dat deze katten veel pijn hebben, slecht gaan eten, uit hun bekje stinken en door de pijn ook allerlei gedragsveranderingen, zoals angst of agressie, kunnen gaan vertonen. De bacteriën van de ontstekingen kunnen in de bloedbaan komen en vervolgens ontstekingen veroorzaken aan bijvoorbeeld de hartkleppen en de nieren!
Invloed van voeding bij gebitsproblemen
Wat de kat eet speelt zeker een rol bij het ontstaan van een plaquelaag op de tanden en kiezen. De meeste mensen voeren hun katten nu eenmaal niet zoals de voorouder van onze huiskat, de Afrikaanse wilde kat, gewend was te eten. Het knagen op huid, vleugeltjes, botjes e.d. heeft een schurend effect op de tanden, waardoor deze beter schoon blijven.
Op blikvoer zal de gemiddelde kat niet kauwen, maar ook het voeren van brokken heeft niet tot nauwelijks effect op het voorkomen van tandplaque. Alleen van brokken die een doorsnede van minimaal 13 mm hebben en zo samengesteld zijn dat ze een mechanisch reinigende werking hebben, is met zekerheid te zeggen dat ze effect hebben op het verminderen van het ontstaan van tandplaque, tandvleesontsteking en tandsteen.
Ideaal zou zijn als katten, net zo gemakkelijk als honden, te verleiden zouden zijn tot het kauwen op allerlei voorwerpen, zoals flostouwen en speciale kauwsticks tegen tandplak. Maar kieskeurig als de kat is, haalt hij zijn poezelige neusje op voor dit alles.
Wat kun je zelf doen?
Wat kun je wel zelf doen om het gebit van je kat in topconditie te houden?
* Het gebit minimaal 1x per jaar laten controleren door de dierenarts, zodat er tijdig ingegrepen kan worden. Nu, in februari, de maand van het gebit, wordt deze controle door veel dierenartsen zelfs gratis of voor een speciaal tarief uitgevoerd. Bij regelmatige controle kan de dierenarts vaak ook nog relatief eenvoudig het begin van tandsteen verwijderen zonder dat een kat onder narcose hoeft.
*Je kunt daarnaast ook die extra grote brokken waar ik het eerder over had met mechanisch reinigende werking gaan voeren. Ook zijn er nog andere hulpmiddelen, die ingezet kunnen worden in de strijd tegen tandplaque en tandsteen, zoals algenpoeder. Dit meng je door het eten of gaat als gel over de tanden.De dierenarts brengt de gel aan en vervolgens wrijf je het wekelijks over de tanden om tandplaque tegen te gaan.
*Ook het voeren van volledige prooidieren, dus inclusief botjes, vleugels e.d. kan zorgen voor een betere conditie van het gebit.
Poets de tanden van je kat
Maar het meest effectief is waarschijnlijk toch: de kat dagelijks de tanden poetsen! Tanden poetsen voorkomt tandplaque en zorgt voor gezond tandvlees. Een of tweemaal daags de tanden van de kat borstelen is noodzakelijk voor een goed resultaat en je kunt er bij katten van iedere leeftijd mee beginnen, maar het is wel zo dat een jongere kat er gemakkelijker went dan een oudere. Heeft de kat net een gebitsbehandeling gehad bij de dierenarts, dan is het beter een paar dagen te wachten met poetsen, zodat het tandvlees eerst kan herstellen, helemaal als er ook tanden of kiezen getrokken zijn.
Stappenplan tandenpoetsen bij de kat
Langzaam en stap voor stap aanleren en dan zal het uiteindelijk bij het merendeel van de katten zeker lukken! Kies een vaste tijd voor het tandenpoetsen, op een moment van de dag dat jou het best uitkomt. Mooi zou zijn als het na het eten is, maar het is ook goed als je het omgekeerd doet: eerst tandenpoetsen en dan eten, zodat het eten als beloning, na het tanden poetsen, wordt ingezet. Gebruik geen tandenborstel of tandpasta voor mensen, maar speciale borstels en tandpasta voor katten of honden.
Je hebt nodig:
• Voor iedere kat een eigen tandenborstel, zodat er geen infecties van de ene op de andere kat overgebracht worden.
• Een tube tandpasta speciaal voor honden en katten. Deze schuimt niet en bevat geen fluoride zoals de tandpasta voor mensen. Ook heeft deze een smaak die beter geaccepteerd wordt door katten, zoals kip of vissmaak.
En dan aan de slag:
• De eerste paar dagen is het vooral belangrijk je kat te wennen aan de tandpasta, door hem wat tandpasta op je vinger voor te houden. Sommige katten zullen het meteen lekker vinden, terwijl anderen in het begin wat zullen moeten wennen aan de smaak. Als de kat het niet zelf van de vinger likt, smeer dan een beetje op de neus, lip of op het pootje van de kat. Als hij het eenmaal geproefd heeft zal hij het waarschijnlijk ook wel van je vinger willen likken.
• Gebruik de eerste dagen ook om jezelf vertrouwd te maken met hoe je de kat vast gaat houden tijdens het tandenpoetsen. Om te voorkomen dat de kat er meteen een hekel aan krijgt, kun je dit het best oefenen als de kat slaperig is. Oefen meerdere malen daags als dat mogelijk is.
• De beste houding om de kat vast te houden is meestal met de achterkant van de kat naar je toe. Zo heb je betere controle over de kat.
• Plaats de palm van je gespreide hand op de boven/achterzijde van de kop en gebruik je duim en middelvinger aan weerszijden van de kop onder de ogen. Hou de wijsvinger omhoog, zodat de ogen niet bedekt worden. Trek voorzichtig de kop van de kat een stukje naar boven en gebruik je duim om rustig de bovenlip van de kat iets naar boven te schuiven. Gebruik je andere duim om de onderlip van de kat wat naar beneden te schuiven. Op deze manier kun je goed het gebit aan één kant bekijken.
• Blijf een aantal dagen het optrekken van de bovenlip herhalen, maar gebruik nu je andere hand om wat tandpasta op een gaasje of een niet pluizend wattenschijfje over de tanden te wrijven in een ronddraaiende beweging. Begin met de achterste kiezen, omdat deze het minst makkelijk te bereiken zijn, maar het juist bij deze het meest belangrijk is ze goed te poetsen. Ze zijn meestal ook minder gevoelig dan de voortanden. Werk zo langzaam naar voren, zodat je uiteindelijk de hoektanden bereikt. Als de kat het poetsen probeert te verhinderen met zijn poten, dan kan het beter zijn je te laten helpen door iemand die de voorpoten vast houdt of je kunt de kat in een grote handdoek wikkelen. Dit zijn wel noodoplossingen en het is veel beter om de kat te wennen aan het aanraken van het bekje door de eerste stappen vaak en kort te herhalen, totdat de kat aan de volgende stap toe is.
• In deze fase kan het zijn dat je het ook makkelijker vindt een vingerborstel te gebruiken. Dit kan soms een goede tussenstap zijn op weg naar de tandenborstel, die toch weer anders aanvoelt door de haren. Anderzijds is het met een vingerborstel weer veel moeilijker de achterste kiezen te bereiken, waardoor katten dit als onprettiger dan een tandenborstel zullen ervaren. De kans dat je gebeten wordt is met een vingerborstel ook een stuk groter, dit kan ook een reden zijn om deze niet te gebruiken.
• De laatste stap is dus het gebruik van de tandenborstel. Dit werkt hetzelfde als bij het gaasje: beweeg de tandenborstel in kleine ronddraaiende bewegingen en begin met de achterste kiezen. Begin met maar ca. 10 seconden borstelen aan iedere zijde en voer dit in de loop van de dagen op naar ca. 30 – 45 seconden per kant. Als je voor het eerst begint met het borstelen van het gebit, dan kan het tandvlees een beetje gaan bloeden. Dit is normaal en als je regelmatig borstelt zal dit bloeden stoppen, omdat het tandvlees gezonder wordt.
• Als je vindt dat een paar dagen voor iedere fase te snel is voor de kat neem dan gerust langer de tijd. Iedere kat is verschillend en de ene kat went sneller aan het tandenpoetsen dan de andere.
• Het belangrijkste is dat het tandenpoetsen ook door de kat als iets plezierigs wordt ervaren, om deze reden is het ook heel belangrijk meteen na het tandenpoetsen de kat te belonen met iets wat deze lekker vindt of door te spelen met het favoriete speeltje van de kat.
© Maggie Ruitenberg
Kat 
