Een nestje cavia's fokken voegt een heel leuk element toe aan cavia's houden. Echter, voor je besluit om met je cavia te fokken is het aan te raden dat je eerst nagaat of je de jongen wel kwijt kunt.
Als dat niet het geval is fok dan niet met je cavia omdat je er spoedig meer zult hebben dan je nog leuk vind. Met bijzondere varieteiten of kleurslagen is de afzet vaak geen probleem, maar bij 'gewone' cavia's is dat vaak wat moeilijker.
Een mannetjescavia wordt een beer genoemd en het vrouwtje een zeugje. Jonge cavia's zijn al op zeer jeugdige leeftijd geslachtsrijp en het is daarom beter om vanaf de leeftijd van zes weken de beertjes van zeugjes te scheiden om ongewenste zwangerschappen te voorkomen. Bij echt jonge cavia's is het geslachtonderscheid soms wat moeilijk te zien.
Beertje of zeugje?
Het geslachtsonderscheid tussen een beertje en een zeugje kun je zien aan:
- Het verschil in afstand tussen het geslachtsorgaan en de anus. Bij beertjes is die groter.
- Jonge beertjes zijn doorgaans groter dan zeugjes van dezelfde leeftijd.
- Op de leeftijd van enkele weken zijn bij beertjes de teelballen voelbaar.
- Bij druk aan beide zijden van de geslachtsopening komt bij beertjes de penis tevoorschijn.
- Tijdens de dekbare periode verandert het gedrag van de zeugjes; ze worden luidruchtiger en aanhaliger. Het goed kunnen zien van de verschillen tussen beertjes en zeugjes vraagt overigens enige ervaring.
Dekking, dracht en geboorte
Omdat cavia's het hele jaar jongen kunnen krijgen is het aan te raden om alleen dan beertjes bij de zeugjes toe te laten als je jongen wilt. De beste leeftijd voor een dekking is voor zeugjes als ze ongeveer 5-7 maanden oud zijn. Als ze voor het eerst gedekt worden als ze ouder dan een jaar zijn kan dat geboorteproblemen geven, omdat het bekken dan meestal minder soepel terwijl de melkproductie vaak ook minder is.
De draagtijd van cavia's is 66-72 dagen, waarna de jongen compleet, dat wil zeggen met pels, open ogen en kleine tandjes ter wereld komen. Cavia's hebben geen nest zoals konijnen dat hebben. De jongen loopt dan ook al kort na geboorte in het hok rond. Het is beter om geen beer bij de geboorte aanwezig te laten zijn omdat zeugjes kort na geboorte al weer dekbaar zijn.
Meestal worden er 2-3 jongen geboren, maar worpen tot 5 en zelfs jongen komen ook voor. Bij de geboorte wegen de jongen ongeveer 80-100 gram. Cavia's hebben een goede moederzorg en het zeugje zal haar jongen vooral de eerste levensweken verdedigen tegen gevaar. Meestal verloopt de opfok verder probleemloos en na enkele dagen eten de jongen al het een en ander mee. Op een leeftijd van ongeveer zes weken kunnen ze bij de moeder vandaan. Soms gaan er geruchten dat dat al veel eerder zou kunnen. Dit wordt niet aangeraden.
© Hans L. Schippers
