Aan voeding gerelateerde konijnenziekten

Voeding heeft een grote invloed op de gezondheid van iedereen en het konijn is hierbij geen uitzondering. Voeding kan direct of indirect vitale processen van je dier beïnvloeden. Enkele specifieke ziekten van je dier, zoals zwaarlijvigheid, vertraagde of gestopte darmbeweging en vaak gebitsproblemen, zijn direct gerelateerd aan voeding.

Goede konijnenvoeding bestaat uit:
- Een hoog gehalte aan onverteerbare vezels (belangrijk voor een goede darmbeweging)
- Voldoende inname van water (hetzij door drinken, hetzij door groenvoer)
- Weinig koolhydraten (zetmeelrijk voed­sel kan leiden tot zwaarlijvigheid en darmproblemen)
- Weinig eiwitten (een te veel aan eiwitten
kan nier- en darmproblemen geven)

Konijnen maken de meeste vitaminen in ruime mate zelf aan, evenals aminozuren en andere voedingsstoffen, die geprodu­ceerd worden in de blindedarm, en die middels het eten van blindedarmkeutels in het lichaam opgenomen worden. Daarom is het het niet nodig om extra vitaminen aan een gezonde voeding toe te voegen.

Een gezond dieet voor je konijn bevat: 
- ongelimiteerd hooi
- 50-100 gram verse bladgroente per kg konijn per dag.

Andere groente dan bladgroente (en fruit) dienen gelimiteerd gegeven te worden. Fruit bevat suikers en mag daarom maar matig gegeven worden. Een volwassen konijn (vanaf 7 maan­den) heeft nauwelijks droogvoer nodig als het veel hooi en veel groenvoer krijgt. Een dagelijkse zeer kleine hoe­veelheid is voldoende. (zie hoofdstuk voeding). Let op dat het voer veel vezels bevat, en weinig eiwitten en vetten. Groene biks geniet de voorkeur boven gemengd voer.

Zwaarlijvigheid bij konijnen 
Oorzaken kunnen zijn te calorierijk voer en te weinig beweging.

Symptomen:
- Extreme hoeveelheden inwendig en uitwendig lichaamsvet
- Lusteloosheid
- Geen vermogen om zichzelf goed schoon te houden (het konijn kan de anus niet bereiken, of vetplooien bedek­ken de anus)
- Inwendig vet is niet te zien, maar dit kan leiden tot een potentiële gevaarlijke toestand van leververvetting en vetop­slag in de bloedvaten.
- Overmatig vet belast de gewrichten en poten en kan infecties aan de voetzolen veroorzaken (sore hocks).

Vooral grotere rassen kunnen hier snel last van krijgen. Verder kan het afwij­kingen geven aan de wervels.

Diagnose
• Lichamelijk onderzoek toont overmatig vet.
• Röntgenfoto’s tonen inwendig vet en afwijkingen aan de gewrichten.
• Bloedonderzoek toont lever- of andere ziekte.  

Behandeling
Het konijn moet op een passend dieet worden gezet van ongelimiteerd hooi (mits het dit kan eten), groenvoer, zeer beperkte hoeveelheid droogvoer (liefst groene korrels).

Verder veel lichaamsbeweging, zeer be­perkt fruit, geen brood, geen snoep, geen knaagstangen of knabbelstaven. Afvallen mag niet te snel gaan, omdat dan proble­men aan lever en hart kunnen ontstaan.

Chronisch verschijnende zachte konijnenkeutels
Oorzaken zijn meestal voedingsfouten zoals teveel voer geven of selectief laten eten, waarbij het konijn alleen de lekkere dingen uit het voer eet. Snoep in de vorm van yoghurt-drops, knaag- of knabbelstaven etc. is vaak een grote boosdoener.

Symptomen
- Zachte sterk ruikende trosjes keutels of vormloze massa, soms met diarree verward
- Plakkende blindedarmkeutels rond de anus en onder de poten 
- Gewoonlijk goed etend en levendig

Diagnose
• Lichamelijk onderzoek (vaak speelt ook overgewicht een rol)
• Onderzoek van de keutels (blinde­darmkeutels) kan verhoogde gisting tonen

Behandeling
Een dieet van uitsluitend hooi tot de condi­tie is verbeterd. Dan groenvoer bij gaan geven en zonodig droogvoer maar zeker snoep voorgoed van het menu schrappen.

Blaasproblemen
Abusievelijk wordt door veel mensen aangenomen dat een knaag- of liksteen onontbeerlijk is voor een goede afslijting van het gebit. Echter heeft een konijn een perfect werkend gebit dat zichzelf slijpt, en heeft knagen niet nodig om de tanden te laten slijten. Knagen doet een konijn enkel omdat het een natuurlijke behoefte is en om de energie kwijt te raken.

Knaagstenen bevatten een hoog calcium­gehalte, en omdat konijnen een van alle andere zoogdieren afwijkend calciumme­tabolisme hebben, komt alle extra calcium rechtstreeks in de blaas terecht, waar het voor enorme problemen kan zorgen. Het is daarom ten sterkste af te raden om een konijn een knaag- of liksteen te geven. Beter is het om voor de knaagbehoefte takken te geven van berk, wilg, hazelaar, eik, onbespoten appelboom.

© Stichting KonijnenBelangen