Zonnebaarzen komen voor in Noord- en Midden-Amerika. Over de classificatie van deze vissen, hier aangegeven als families, bestaat nog geen eenduidigheid. Omdat het voornamelijk niet-tropische zoetwatervissen betreft, worden bepaalde soorten ook wel in tuinvijvers gehouden. Voorbeelden van bekende zonnebaarzen zijn de dwergzonnebaars (Elassoma evergladei), de grootoorzonnebaars (Lepomis megalotis) en de gewone zonnebaars (Lepomis gibbosus).
Echte zonnebaarzen (Centrarchidae) worden onderverdeeld in circa twaalf geslachten. Het zijn roofvissen die in het wild voorkomen in rivieren, meren en moerasgebieden. Het lichaam is gedrongen en veel soorten beschikken over een hoge rug met een ongedeelde rugvin. De onderkaak steekt iets uit en de vissen hebben kleine spitse tanden. Hun lichaamlengte varieert van vier tot dertig centimeter. Zonnebaarzen hebben levendige, glanzende kleuren en vaak mooie aftekeningen.
Het geslacht Elassoma omvat een zestal soorten, waarvan de dwergzonnebaars de bekendste is. Dwergzonnebaarzen (Elassomatidae) zijn langgerekte vissen; hun lichaam is bedekt met relatief grote, ronde schubben. De staartvin is afgerond. Bij de dwergzonnebaarzen ontbreekt de zijlijn. Ze bereiken, zoals de naam ook al aangeeft, geen grote afmetingen: circa drie en een halve centimeter gemiddeld.
Bij een lengte van twee en een halve centimeter zijn de dwergzonnebaarzen al geslachtsrijp. De mannetjes verdedigen in de paartijd hun territorium. De eieren van deze soort worden tussen fijnbladerige planten afgezet en komen na ongeveer twee tot drie dagen uit. De mannelijke blauwgevlekte zonnebaars (Enneacanthus gloriosus), lid van de echte zonnebaarzen, graaft een kuiltje waarin de eieren worden afgezet. De eieren en jonge visjes mogen vervolgens rekenen op zijn bescherming.
Zonnebaarzen zijn, behalve om hun uiterlijk, ook geliefd als aquariumvis omdat ze gehouden kunnen worden bij kamertemperatuur. Afhankelijk van de soort is een temperatuur tussen de 4° en 30° Celsius vereist. De range is bij elke soort groot: zo kan de dwergzonnebaars gehouden worden bij elke temperatuur tussen de 8° en 30° Celsius.
Zonnebaarzen hebben qua inrichting een bak nodig met goede schuilmogelijkheden en flink wat vrije zwemruimte. De vissen worden over het algemeen als vreedzaam beschouwd, maar in de paartijd kunnen ze territoriaal en agressief zijn. De dwergzonnebaars is erg schuw en kan niet met andere vissoorten samen gehouden worden. Wat voedsel betreft zijn het alleseters. Bepaalde soorten hebben een sterke voorkeur voor levend voer.
Meer weten? Lees Aquariumencylopedie van John Dawes.
© Tirion Uitgevers BV
