Maagkiezel

Twee keer per jaar gaat een gemiddelde Nederlander naar de tandarts. Maar hoe zit het eigenlijk met het gebit van onze vogels? Zij hebben helemaal geen tanden.

De meeste vogels die wij houden als huisdier zijn zaadeters, denk maar aan je kanarie, papegaai, kip en duif. Zaden zijn harde producten die kapot moeten om de voedingstoffen eruit te halen. Om deze zaden stuk te krijgen zul je ze moeten malen. Vogels hebben hiervoor een mooi trucje; ze eten steentjes!
 
Maagkiezels noemen we deze steentjes. Maagkiezels zijn kleine (afhankelijk voor welke vogel) scherpe stukjes kiezel die altijd beschikbaar moeten zijn voor je vogel. Deze neemt dagelijks wat scherpe steentjes op. Ze gaan via de krop naar de spiermaag van je vogel en daar malen ze de zaden die de vogel eet. Als de steentjes versleten en niet meer scherp zijn worden ze weer met de ontlasting uitgescheiden.
 
Grit bestaat uit vermalen schelpen. Soms is het ook aangevuld met roodsteen, kool en maagkiezel. Zo’n mengsel wordt dan vaak “vogelmineralen” genoemd.

De gemalen schelpen zijn een belangrijke kalkbron voor je vogel. Kalk is voor vogels erg belangrijk voor opbouw en onderhoud van hun botten en voor de aanmaak van eieren. Ook bevatten de schelpjes fosfor wat een belangrijk mineraal is wat stevigheid aan het skelet biedt. De roodsteen kun je zien als een vermalen baksteen, en bakstenen zijn gemaakt van klei. Klei is een natuurlijk supplement wat schadelijke stoffen opneemt.

Ook kool (verbrand hout) neemt actief schadelijke stoffen op. Wel is bij overmatig voeren van kool de kans op kanker groter. Wij eten om dezelfde reden ook geen verbrand voedsel.
 
Geef altijd grit en maagkiezel aan je vogel
Grit en maagkiezel moeten voor alle zaadetende vogels altijd aanwezig zijn zodat ze ze kunnen opnemen wanneer ze willen. Let er wel op dat vogels die zaden pellen, zoals kanaries, parkieten en papegaaien, minder grit en kiezel zullen eten dan vogels die hun zaden geheel doorslikken, zoals bijvoorbeeld duiven en kippen. Deze laatste eten dus meer grit en kiezel.
 
Verstrek bij kooivogels een thee- tot eetlepel in de week in een apart bakje of door het voer. Voor kippen en duiven is het belangrijk dat er een flinke hoeveelheid grit en kiezel in een apart bakje aanwezig is. Regelmatig verversen is belangrijk omdat de vogels alleen de goede stukjes zullen opnemen en de rest zullen laten liggen.
 
Zoals de naam al zegt zitten er in schelpenzand/vogelzand al schelpen. Als je hiervan gebruikt maakt en je vogel komt ook daadwerkelijk op de bodem van zijn kooi hoef je geen extra grit te verstrekken. De maagkiezel is dan wel nodig.
 
Overige mineralen
Sepia, ook wel vogelschelp of kalkschelp, genoemd is een skelet van de katvis een soort inktvis. Het hoofdbestanddeel hiervan is ook kalk, met dezelfde eigenschappen als schelpen. Verder bevat sepia zout, wat vogels in kleine hoeveelheden nodig hebben. Als een vogel voeldoende zout in zijn lichaam heeft zal hij stoppen met het eten van sepia. Zorg daarom altijd voor een alternatief (bijvoorbeeld een mineralenblokje).

Sepia bevat ook een portie jodium. Dit stofje helpt je vogel bij de hormoonhuishouding.

Let op!
Haal sepia tijdens de rui altijd weg! De jodium houdt de hormonen bezig en klaar voor voortplanten. Een vogel die zich zou willen voortplanten zal op dat moment niet ruien. Door de jodium weg te laten zal de vogel goed door de rui komen.
 
Dit is een door mensen gemaakt mineralenbommetje, met als hoofdingrediënt kalk. Daarbij zijn allerlei mineralen zoals zouten en in de roze varianten jodium toegevoegd.
 
Zonder D geen kalkopname!!!
Bijna alle bovenstaande middelen zijn kalkbronnen. Dit omdat kalk of calcium heel belangrijk is voor vogels. Helaas kan een vogel de kalk pas in calcium omzetten en gebruiken als hij voldoende vitamine D binnenkrijgt. Zonder vitamine D poept hij de kalk ongebruikt weer uit.
 
Vitamine D haalt de vogel uit zonlicht. Zorg er dus voor dat je vogels regelmatig buiten komen, met of zonder kooi. Zonlicht door glas bevat nauwelijks tot geen vitamine D. Je vogel op een zonnige dag bij een open raam (let op dat het niet tocht) geeft hem de kans deze vitamine op te nemen.  
 
Heb je een vraag over vogelvoeding? Stel je vraag aan onze vogelexpert!