Voorkomen is beter dan genezen. Een goede dagelijkse verzorging van aquariumvissen kan een hoop ellende voorkomen. In geval van ziekte is het goed om te weten hoe te handelen.

Als allereerste, heel belangrijk, koop nooit zieke vissen! Het is raadzaam om de dieren in de aquariumspeciaalzaak voor aankoop goed te observeren en bij thuiskomst zo mogelijk in quarantaine te zetten.

Een gezonde vis is te herkennen aan opgerichte vinnen, levendig gedrag, heldere ogen, een goede kleur, evenwichtig zwemmen, een gevuld lichaam en een goede eetlust.

Alle voorzorgen ten spijt kan het toch gebeuren dat een of meerdere vissen een keer ziek worden. De ziekte hoeft niet te zijn overgedragen door nieuw aangekochte vissen of planten, maar kan ook optreden door stress, verwonding, uitputting na de paartijd of gewoonweg ten gevolge van ouderdom. Zieke dieren zijn vaak te herkennen aan afwijkend (zwem)gedrag en zichtbare aandoeningen (huidinfecties, schubben- en vinvormafwijking, opgezwollen buik, enzovoort).

De aandoeningen worden ingedeeld in:
- Aandoeningen door parasieten
- Aandoeningen door bacterien en schimmels
- Huidaandoeningen
- Kieuwaandoeningen
- Oogaandoeningen
- Buikwaterzucht
- Vermagering
- Zwemblaasproblemen

Een aantal bekende aandoeningen:
- Vispokken
- Bloemkoolziekte
- SVC
- Vinrot
- Mondrot
- Kopgatenziekte
- Vistuberculose
- Schubbenruigte
- Schimmelinfecties
- Witte stip
- Huidslijmcatarrh
- Chilodonelliasis
- Trichodiniasis
- Kieuwwormen
- Huidwormen
- Visluizen
- Ankerwormen

Hieronder staat een aantal van deze visziekten iets uitgebreider beschreven. De laatste jaren zijn er verscheidene nieuwe preparaten tegen virussen, bacterien en parasieten op de markt gekomen. Raadpleeg in geval van twijfel altijd een specialist in een aquariumspeciaalzaak of bij een aquariumvereniging.

Vispokken (virus)
De symptomen van deze virusinfectie zijn de aanwezigheid van harde, witte of gelige, wasachtige vlekken op de huid, die kunnen samenvloeien en grote stukken huid bedekken. Deze virusinfecties is nog nauwelijks te behandelen. De aandoening is niet dodelijk en de symptomen verdwijnen vanzelf. Verhoging van de watertemperatuur kan bevorderlijk zijn.

Bloemkoolziekte (virus: Lymphocystis-soorten)
De symptomen zijn grote bloemkoolachtige woekeringen of kleine, verspreide, parelachtige korrels of wratten, zowel op het lichaam als op de vinnen. Ze ontstaan door opzwelling van de aangetaste cellen. De symptomen verdwijnen vanzelf. Verhoging van de watertemperatuur kan bevorderlijk zijn.

SVC (virus)
Symptomen van het Spring Verema of Carp -virus zijn een opgeblazen lichaam, bloeduitstortingen en echte bloedingen onder de huid en bij de anus, en bleke kieuwen. Inwendig: vergrote milt en lever, vochtophoping in de weefsels en beschadigde bloedvaten. SVC is een zeer besmettelijke ziekte. Er is geen geneesmiddel beschikbaar. Besmette vissen moeten worden gedood.

Bacteriële vinrot (bacterie: Flexibacter columnaris)
De symptomen zijn zichtbaar op de huid en vinnen. De huid is bedekt met zweren en de vinnen zijn rafelig. Met antibiotica is de aandoening te genezen.

Witte stip (protozoa: Ichthyopthirius multifiliis)
Deze aandoening komt vaak voor bij vissen die al door andere oorzaken zijn verzwakt. Het lichaam is hierbij bezaaid met witte puntjes, in ernstige gevallen een gesloten korst vormend. De vis drukt zijn vinnen tegen elkaar, maakt heftige zwembewegingen en/of schuurt tegen stenen. Er zijn diverse medicijnkuren in de handel. 

Meer weten? Lees Het ideale aquarium van Jeremy Gay.

© Tirion Uitgevers BV