Naast onzindelijkheid is agressie één van de meest voorkomende gedragsproblemen bij katten. Katten gebruiken niet alleen hun tanden, maar ook hun nagels en jaarlijks komen heel wat mensen bij de huisarts of in het ziekenhuis terecht als gevolg van kattenbeten en krabben.

Soorten agressie bij de kat
Er zijn verschillende soorten agressie en je kat kan meer dan één soort agressie vertonen. Agressie wordt ingedeeld naar de oorzaak van de agressie. Zo onderscheiden we: spelagressie, angstagressie, aaiagressie, statusagressie, verplaatste agressie, territoriale agressie, pijnagressie, prikkelbaarheid, maternale agressie, agressie tussen katers en prooigedrag. Omdat agressie o.a. ook door pijn veroorzaakt kan worden is het verstandig om als eerste contact op te nemen met de dierenarts als je kat regelmatig agressie vertoont om medische oorzaken van de agressie uit te sluiten.

Gevolgen van agressie bij de kat
Een agressieve kat kan heel gevaarlijk zijn. Zeker als men niet de waarschuwingssignalen herkent die de kat laat zien voor hij aanvalt. Naast de pijn die verwondingen van bijten of krabben geven, kunnen krab- en bijtwonden van katten ernstige gevolgen hebben zowel voor andere katten als voor mensen. Dit omdat kattennagels en kattentanden vol zitten met bacteriën. De wonden die door krabben en bijten ontstaan sluiten zich vaak vrij snel doordat een kattentand of nagel maar een klein gaatje maakt. Maar een grotere wond, die flink bloedt, is in feite een stuk minder gevaarlijk. Veel voorkomende problemen als gevolg van bijten/krabben zijn: abcessen, oogletsel en ziektes die van dier op mens overdraagbaar zijn zoals kattenkrabziekte (Bartonella Henselae).

Herkennen van waarschuwingssignalen kat
Over het algemeen vecht een kat liever niet, maar probeert hij de situatie op te lossen door te vluchten of te dreigen. Hiervoor gebruikt de kat zowel zijn lichaamshouding, zijn stem en kalmerende signalen die voor ontspanning bij de ander moeten zorgen. De kat laat bijna altijd van tevoren met verschillende waarschuwingssignalen weten dat er een aanval kan gaan volgen.

Waarschuwingssignalen kat zijn:
* Wijd geopende ogen.
* Vergrote pupillen bij angst of zeer vernauwde pupillen als de kat probeert terug te dreigen.
* Plat liggende oren.
* Vertonen van verschillende stresssignalen.
* Zwiepen met de staart of een rechte staart met uitstaande haren.
* Opgewonden miauwen (dit geluid lijkt totaal niet op normaal miauwen, maar heeft een soort zangerige hoge toon, met een 'woowoowoowoo klank') dat over kan gaan in grommen en snauwen.
* Blazen en soms spugen.

Voorkomen van agressie bij de kat
Laat zowel katers als poezen tijdig castreren. Sla je kat niet. Fysieke straffen, zelfs een lichte tik op de neus, verhogen de angst en opwinding en zullen de agressie doen toenemen of de kat bang voor je maken. Angst kan vervolgens weer agressie tot gevolg kan hebben als je de kat benadert.

Leer je kat van jongs af aan om niet met je handen of voeten te spelen. Wat nog grappig kan lijken bij een klein kitten is dat beslist niet meer bij een volwassen kater van vijf kilo of meer. Hetzelfde geldt voor katten die je vanuit allerlei hoeken van het huis besluipen en bespringen met alle nagels uit. Aandoenlijk zolang het een kitten is, maar een probleem als de kat ouder wordt.

Zorg ervoor dat de kat voldoende mogelijkheden heeft om zijn energie kwijt te raken, zeker als de kat alleen is en/of nooit buiten komt. Een veelgemaakte fout bij angstige katten is het 'troosten' en kalmerend toespreken van de bange kat. Hiermee beloon je het angstige gedrag, waardoor de kans groot is dat de kat steeds meer angst gaat vertonen. En hoe angstiger de kat, hoe groter de kans op angstagressie.

Laat de kat bij voorkeur uit zichzelf naar je toekomen voor aandacht, vermijd ongevraagde aandacht en til de kat niet op als hij aan het eten is. Hou de kat niet vast tegen zijn wil bij het aaien. Dit is niet de manier om de kat aan aaien te wennen. Accepteer dat er katten zijn die aaien maar kort prettig vinden en blijf onder die grens. De kat stevig vasthouden of aan het nekvel optillen als hij al opgewonden, angstig of agressief is, om te laten zien dat jij de baas bent wordt door de kat niet begrepen en instinctief zullen bijna alle katten op zo’n moment proberen los te komen, waarbij je flinke verwondingen op kunt lopen.

Kijk de kat niet recht aan en ga al helemaal niet staren, want dit is erg bedreigend voor het dier. Als je oogcontact maakt met een kat, knijp je ogen dan wat toe en maak er vervolgens regelmatig een dichtknijpende beweging mee. Alsof je met beide ogen tegelijk knipoogt naar de kat. Dit is een kalmerend signaal dat katten onderling ook gebruiken om aan te geven dat ze geen kwaad in de zin hebben. Als je zelf rustig bent, rustig beweegt, rustig ademhaalt en niet opgewonden praat zal dit zeker de situatie ten goede komen.

Dus:
Waar mogelijk vermijd situaties die de agressie van de kat doen toenemen. Vertoont je kat regelmatig agressie, neem dan eerst contact op met je dierenarts. Pijn en lichamelijke ongemakken kunnen de reden zijn dat de kat agressief reageert. De dierenarts kan de kat onderzoeken. Grijp zo vroeg mogelijk in voor het agressieve gedrag van je kat een gewoonte wordt. Is er geen medische oorzaak voor de agressie, dan kan een gedragstherapeut je in veel gevallen helpen om de kat minder agressief te maken.

© Maggie Ruitenberg